ताप्लेजुङको लेकमा भस्मे फाँड्दै, औलका जग्गा बाँझै

SITENAME

ताप्लेजुङको लेकमा भस्मे फाँड्दै, औलका जग्गा बाँझै
आनन्द गौतम,साउन २५ गते । फक्तालुङ गाउँपालिका ६ लेलेप लावाजिनका रामकुमार राईलाई भस्मे नफाँडी जीविका चल्दैन । सदरमुकाम फुङलिङवाट डेढ दिनको पैदलमा घर भएका उनी भस्मे फाँडेर पहिलो वर्ष मकै छर्छन् ।त्यही वर्ष चिराइतो लगाउँछन् । बाली लगाउने महिनाचाहिँ अन्तर हुन्छ ।

माघरफागुनमा फाँडेको भस्मेमा चैत वैशाखमा मकैको दाना रोप्छन् । साउन भदौमा चिराइतोको दाना रोप्छन् ।


मकैको कमाइ पहिलो वर्षको मात्रै खान पाइन्छ । दोस्रो वर्षदेखि झाँडी धेरै हुने भएकाले मकै गोड्न सकिँदैन । त्यसपछि भने चिराइतोको पर्खाइमा बस्नुपर्छ । चिराइतोको कमाइ तीन वर्षपछि मात्रै खान पाइन्छ ।


तीन वर्षपछि टिप्न योग्य हुन्छ । पछिल्ला वर्ष चिराइतोको मूल्य घटेपछि उत्पादनका लागि धेरै क्षेत्रफलमा बाली लगाउनुपर्छ । त्यसका लागि भस्मे पनि धेरै फाँड्नुपर्छ ।


रामकुमार मात्रै नभएर यो बस्तीका प्रायस् सबैले भस्मे नफाँडी जीविका चल्दैन । भस्मे फाँड्ने जमिन भने उही हुन्छ । चिराइतो उठाएपछि त्यही ठाउँमा फेरि फाँड्छन् र बाली दोहोर्‍याउँछन् ।


लेलेपको लावाजीन मात्रै नभएर फक्तालुङ गाउँपालिकाअन्तर्गत रहेका साविकका इखावु, तापेथोक, लेलेपका लेकाली क्षेत्रका बासिन्दाले भस्मे फाँड्छन् । लेकाली क्षेत्रमा यसरी भस्मे फाँडिरहँदा औलका अधिकांश जग्गा भने बाँझिइरहेका छन् ।


फक्तालुङसँग जोडिएको फुङलिङ नगरपालिकाको गुँहेली, भाटे, नाङगे लगायतको क्षेत्रका जमिन बाँभmिइरहेका छन् । जनावरको प्रकोप र खेती गर्ने मान्छे नभएका कारण सिंगो जमिन बाँझै छोडेर हिँड्ने गरेका हुन् ।


फक्तालुङ गाउँपालिकामै पनि कतिपय स्थानको जमिन बाँझो हुन थालेको जनप्रतिनिधि बताउँछन् । ‘अब बिस्तृत अध्ययनको तयारीमा छौं,’ गाउँपालिकाका प्रवक्ता छेतेन वालुङले भने, ‘गाउँपालिकाभित्र पनि व्यवस्थित बसोबास भने छैन ।’ यो जिल्लाकै ठूलो गाउँपालिका पनि हो । यसले जिल्लाको आधाभन्दा बढी भू–भाग ओगटेको छ ।


अहिले स्थानीय तहमै सरकार भए पनि बस्ती व्यवस्थापनको योजना छैन । निर्वाचनपछिको एक वर्ष विताएका स्थानीय तहले यससम्बन्धी कुनै योजना पनि ल्याएका छैनन् । भस्मे फाँड्नेले एकान्तमा बस्नुपर्छ । एउटादेखि अर्को बस्तीमा पुग्न चाररपाँच घण्टासम्म लाग्छ । विकट स्थानमा एक्लो परिवार बसेर जीउनुपर्ने बाध्यता रहेको छ ।


जिल्ला कृषि विकास कार्यालयको तथ्यांकअनुसार जिल्लाको करिब पाँच हजार हेक्टर जमिन बाँझो रहेको छ भने बाँझिने क्रम पनि बढिरहेको छ ।

प्रतिकृया दिनुहोस
SITENAME

ताप्लेजुङमा ज्यान मार्ने अभियोगमा अदालतमा धरौटी बुझाउन नसक्दा कारागार चलान

रेडियो ताप्लेजुङ,माघ ८ गते । ताप्लेजुङमा ज्यान मार्ने उद्योग मुद्धाका २ जनालाई सोमवार कारागार चलान गरेको छ । जिल्ला अदालतले मागेको धरौटी बुझाउन

SITENAME

ताप्लेजुङमा समुदाय बुझाउनेलाइ अनुशिक्षण

रेडियो ताप्लेजुङ,माघ ७ गते । पोषण संम्बन्धि स्वास्थ्यसेवा प्रवाह गर्दै आएको सु–आहारा–२ कार्यक्रमले जिल्लाभरिका सामाजिक कार्यकर्तालाइ एक हप्ते

SITENAME

श्री स्वस्थानीको ब्रत आजदेखि सुरु

 माघ ७ गते । पौष शुक्ल पूर्णिमादेखि माघ शुक्ल पूर्णिमासम्म विधिपूर्वक गरिने स्वस्थानी व्रत र कथा वाचन सोमबारदेखि सुरु भएको छ । पौष शुक्ल